هر کدام از این موضوعات، مطالب جالب توجهی را شامل می­شد که قابل توجه بود ولی از این میان مصادیق دو گناه همز و لمز برایم جالب توجه­تر بود زیرا می­دیدم که چقدر همۀ ما متأسفانه به این دو گناه مبتلائیم و از شدت اشتباه خود و تأثیرات منفی روحی، اخلاقی و معنوی آن بی­خبریم. اینکه با بیان مستقیم یا غیرمستقیم (اشاره، سرتکان دادن، ...) کسی را بابت رفتار یا صفت اشتباهی ملامت کنیم. اینکه به کسی مثلاً بگوئیم :"یعنی تو چیز به این سادگی رو هم نمی­فهمی؟؛ آخه چرا اینقدر شلخته­ای؟؛ یکبار شد بهت یه کاری بگم، درست و کامل انجامش بدی؟؛ چقدر این مردم بی­فرهنگن!؛ ولشون کن، سطح فهم­شون همین­قدره!؛ دهاتین دیگه!؛ به آدم گدا گشنه نباید کار سپرد؛ اینا که پولشون نمی­رسه، مجبورن مثل ما زندگی کنن؟ و ... " و هر رفتاری از این دست که از خودبرتربینی ما نسبت به دیگران ناشی می­شود، مصداق همز و لمز است. اشتباه در آن­جاست که ما دیگران را بابت نداشتن یا کم داشتن صفتی ملامت می­کنیم که آن صفت را در خود می­بینیم و گمان می­کنیم که در وجودمان ماندگار و دائمی است.

این رفتار تا چه حد فراگیر است؟ این جملات را تا کنون چند بار گفته یا شنیده­اید؟ این احساس­های خودبرتربینی چقدر در وجودمان ریشه دارد؟ چقدر تمام این اشتباهات عادی شده؟ چقدر ... ؟          

   انشاء الله ادامه دارد ...